Rejestracja - czytelnik

Przypomnij hasło

Menu

Menu

Facebook Twitter LinkedIn

Ślad węglowy i wodny w przemyśle rolno-spożywczym

Kategoria: Procesy i Technologie

Coraz szybsze tempo życia wpływa na zwiększoną konsumpcję, zarówno żywności, jak i zasobów środowiskowych. Wywołuje to negatywne zmiany w środowisku naturalnym. Przemysł rolno-spożywczy pozostawia silny ślad środowiskowy, który jest narzędziem służącym do określenia wpływu produktu lub procesu technologicznego na środowisko. Zapewnia on jednolity standard, pozwalający zmierzyć efektywność środowiskową procesu produkcji i ograniczyć jego negatywne oddziaływanie. W celu określenia niekorzystnych skutków działalności antropologicznej względem środowiska naturalnego wykorzystuje się wskaźnik śladu węglowego CF (Carbon Footprint) i śladu wodnego WF (Water Footprint).

Ślad węglowy opisuje wpływ danej działalności na emisję gazów cieplarnianych. Określa on całkowitą ilość emisji (bezpośrednią i pośrednią) gazów cieplarnianych spowodowaną działalnością człowieka lub nagromadzoną w ciągu etapów życia produktów, przypisaną konkretnej jednostce masy lub objętości produktu. Zakres obliczeń śladu węglowego produktu rozpoczyna się od surowca, a kończy na utylizacji lub opuszczenie bramy zakładu, w którym jest produkowany. Na wielkość śladu węglowego składają się emisje wszystkich gazów cieplarnianych wyrażonych w ekwiwalentach dwutlenku węgla (CO2).

Rys. 1. Ślad wodny i węglowy (źródło grafiki)

Wyznaczony ślad węglowy danego produktu, procesu jednostkowego czy technologii określa ich pośredni i bezpośredni wpływ na środowisko naturalne. Pozwala na powiązanie problemu z jednostką odpowiedzialną za emisję CO2. Za pomocą wyznaczonych wskaźników CF można przyporządkować emisję gazów cieplarnianych konkretnym podmiotom gospodarczym, odpowiedzialnym za jego wytworzenie wraz z wykazaniem obszarów o największym nasileniu. Takie działania wpływają na świadomość przedsiębiorców i społeczeństwa, co przekłada się na zwiększenie świadomości ekologicznej w tym obszarze. Skutkuje to również wzmocnieniem postawy zrównoważonej konsumpcji i rozwoju przemysłu.

Ślad wodny produktu określa się przez analizę zużycia wody i zanieczyszczeń we wszystkich etapach łańcucha produkcji. Składa się on ze śladu zielonego, niebieskiego i szarego. Wskaźniki służą przede wszystkim do określenia wszystkich korelacji między wykorzystaniem wody. Ślad wodny procesów wyraża się w ilości wody na jednostkę czasu (m3/rok), natomiast produktów w ilości wody na jednostkę masy produktu (m3/t lub l/kg).

Wyznaczanie WF jest realizowane poprzez określenie zakresu badawczego, obliczenie wskaźnika oraz zaproponowanie środków zaradczych. Wyliczenie śladu wodnego może być podejmowane na podstawie różnych przesłanek. Jedną z nich może być poznanie powiązań pomiędzy dostępnymi zasobami wodnymi i zrównoważonym ich wykorzystaniem na określonych obszarach. Wyznaczony ślad może dostarczyć również informacji, w jakim stopniu ograniczone zasoby wody są przeznaczone na uprawy.

Ślad wodny stanowi wymierne i racjonalne podstawy do rozpoczęcia dyskusji nad strategią zwiększającą efektywność procesów produkcyjnych przy ograniczaniu zużycia zasobów wody i opracowania jej optymalnej dystrybucji. Zastosowanie wskaźnika WF daje nowy i globalny wymiar podejścia do zarządzania wodą, oferuje krajom oraz konkretnym firmom monitorowanie i lepsze zrozumienie ich zależności od zasobów wodnych. Zagadnienie śladu wodnego jest bardzo ważne także ze względu na coraz większy koszt tego surowca – wody w produkcji rolno-spożywczej.

Korzyści dla przedsiębiorstwa wynikające z określenia wielkości śladu można rozpatrywać w trzech aspektach: środowiskowych, ekonomicznych i wizerunkowych. Pozytywnym efektem jest identyfikacja elementów procesu, które mają największy wpływ na zanieczyszczenie środowiska, co umożliwia zaplanowanie odpowiednich działań. Pozwala to na optymalizację procesu produkcyjnego poprzez zrównoważoną gospodarkę surowcami, wzrost efektywności energetycznej oraz usprawnienie łańcucha dostaw.

Określenie wartości śladów węglowego i wodnego ma znaczący aspekt ekonomiczny, który związany jest z redukcją kosztów i racjonalnym wykorzystaniem zasobów. Innymi ekonomicznymi zaletami może być zyskanie opinii sprawnie zarządzającego partnera biznesowego godnego zaufania oraz całościowe spojrzenie na działalność przedsiębiorstwa, co umożliwia optymalną alokację zasobów.

Autor: IBPRS

IBPRS

dr inż. Magdalena WRÓBEL-JĘDRZEJEWSKA
Adiunkt w Instytucie Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego im. prof. Wacława Dąbrowskiego, gdzie w Zakładzie Technologii i Techniki Chłodnictwa w Łodzi prowadzi badania dotyczące m.in. analizy wskaźników środowiskowych (śladu węglowego, śladu wodnego) w przemyśle rolno-spożywczym, monitoringu gazów cieplarnianych, przeciwdziałania marnotrawieniu żywności oraz szkolenia w zakresie f-gazów.
Kontakt: magdalena.jedrzejewska@ibprs.pl

mgr inż. Ewelina WŁODARCZYK
Technolog żywności ze specjalizacją biotechnologia i mikrobiologia żywności w Instytucie Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego im. prof. Wacława Dąbrowskiego w Zakładzie Technologii i Techniki Chłodnictwa w Łodzi, gdzie w Pracowni Chłodnictwa i Ochrony Środowiska zajmuje się m.in. badaniami dotyczącymi analizy wskaźników środowiskowych (śladu węglowego, śladu wodnego) w przemyśle rolno-spożywczym.
Kontakt: ewelina.wlodrczyk@ibprs.pl

mgr inż. Urszula STĘPLEWSKA
Kierownik Pracowni Chłodnictwa i Ochrony Środowiska w Zakładzie Technologii i Techniki Chłodnictwa w Łodzi w Instytucie Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego im. prof. Wacława Dąbrowskiego, gdzie zajmuje się zagadnieniami z dziedziny ochrony środowiska w chłodnictwie, klimatyzacji i pompach ciepła, które dotyczą m.in.: niekontrolowanej emisji syntetycznych czynników chłodniczych, badań chlorowcopochodnych węglowodorów, monitoringu gazów cieplarnianych oraz prowadzi szkolenia w zakresie f-gazów.
Kontakt: urszula.steplewska@ibprs.pl

dr inż. Elżbieta POLAK
Kierownik Zakładu Technologii i Techniki Chłodnictwa w Łodzi, w Instytucie Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego im. prof. Wacława Dąbrowskiego, zajmuje się prowadzeniem badań naukowych i prac rozwojowych oraz wdrożeniowych z zakresu technologii i techniki produkcji żywności, w tym szczególnie mrożonej i chłodzonej oraz opracowywaniem nowych rozwiązań technicznych w branży chłodniczej.
Kontakt: elzbieta.polak@ibprs.pl

Przeczytaj także

Artykuł opublikowany dzięki:

Zapisz się do newslettera

Najważniejsze informacje dla branży spożywczej!

Zapisz się na newsletter FoodFakty i bądź na bieżąco:

Zapisz się
Facebook Twitter LinkedIn